COVID-19 volgens de TCM een overzicht

Door Simon Fransoo[1]

Vroedvrouw (met gelijkstelling aan verpleegkundige) – Acupuncturist – TCM-therapeut

Download hier het pdf bestand.

Extra: voedingsmiddelenlijst covid-19

Inleiding

Covid-19 werd voor de eerste maal vastgesteld en gerapporteerd in Wuhan, China op 31 december 2019. Hierna verspreidde het zich over de hele wereld. Op dit moment is er nog geen medicatie noch vaccinatie voor gekend. Tijdens de epidemie in China werden er kruiden gebruikt binnen de traditionele Chinese geneeswijze (TCM), dit met succes. Wel werd er opgemerkt dat de kruiden niet altijd een positief resultaat hadden op het gastro-intestinalestelsel. Ook paste men er in China acupunctuur toe, dit met een positief effect. In sommige centra in China werd er TCM gebruikt tijdens de ziekte, op andere plaatsen enkel in de herstelperiode.

TCM wordt al enkele duizenden jaren toegepast en wordt nu nog steeds in (vooral) China gebruikt voor tal van aandoeningen, ook voor andere epidemieën die China troffen. Op het moment van de schrijven (2 april 2020) bedroeg de aantal gerapporteerde, bevestigde covid-19 patiënten wereldwijd 851 709, waarvan er 41 866 gestorven waren. Zie Tabel 1 voor de cijfers van de landen waar Nederlands gesproken wordt (Sciensano, 2020).

Dit artikel zal een overzicht geven over wat covid-19 is in TCM en wat mogelijke behandelingsmethodes zijn om patiënten te ondersteunen.

(Peilin & Wen Sheng, 2020); (Sciensano, 2020)


Methode

Er worden verschillende documenten geraadpleegd over acupunctuur, TCM en covid-19. Hiervan wordt er een synthese gemaakt. Vervolgens worden de resultaten bekeken met bestaande TCM theorieën binnen de voeding, acupunctuur, filosofie… om op deze manier een overzicht te geven.

Literatuurstudie

Ziektebeeld

Patiënten waarbij er covid-19 werd gediagnostiseerd vertoonden volgende symptomen:

· Koorts (83%-87.9%)

· Droge hoest (67.7%-82%)

· Dyspneu - kortademig (31%)

· Verwardheid (11%)

· Hoofdpijn (8%)

· Keelpijn (1-5%)

· Rinorroe – Loopneus (1-5%)

· Borstkas pijn/spanning op de borstkas (1-5%)

· Diarree (3.7%)

· Nausea – misselijkheid (5%)

· Braken (1-5%)

· Verminderde eetlust

(Peilin & Wen Sheng, 2020); (Peiling, 2020)

De eerste symptomen waren koorts (98.6%), vermoeidheid (69.6%), droge hoest (59.4%), spierpijn (34.8%) en dyspneu (31.2%). De meeste patiënten die zich aanboden hadden hypertensie (hoge bloeddruk), diabetes (suikerziekte) en cardiovasculaire problematieken (hart- en vaatziekten).

(Peilin & Wen Sheng, 2020)

Li yi

Li yi is de TCM term die gebruikt wordt voor epidemie. Vermoedelijk wordt deze term al tweeduizend jaar lang gebruikt, de eerste teksten hierover dateren van 524 v.Chr. uit de Zhou dynastie (1046 – 256 v.Chr.). Hierin werd aan de toenmalige keizer aangeraden om in contact te komen met li yi omdat hij er een te grote luxueuze levensstijl op nahield en dat door contact met li yi zijn weerstand zou verbeteren. Al van in het begin van onze jaartelling hebben verschillende epidemieën gewoed over het oude China. (Peilin & Wen Sheng, 2020).

Li yi werd door Zhang Zhongjijng (150-129) beschreven als koude, wind[2] en damp[3] die het lichaam binnentreden via de yange meridianen[4] naar de yinne meridianen en die zo naar de organen gaat. Het gaat volgens hem om een acute situatie waar er shang han (beschadigingen door koude) optreden. Echter werd er in de Ming dynastie (1368-1644) door onder andere Wu Youke opgemerkt dat li yi ook in warme periodes (zomer) kon voorkomen en dus niet enkel in koude zoals Zhang Zhongjijng zijn veronderstelling was. In de Qing dynastie ging de discussie verder of het al dan niet een warmte-aandoening was of kon zijn. Één ding was zeker, elke strekking en idee raadde op de eerste plaats kruiden aan om li yi te bestrijden. Wanneer we kijken naar de covid-19 zou het eerder om een warmte-aandoening kunnen gaan. In december 2019 in Wuhan, China was de temperatuur hoger dan normaal, verder werd er ook meer regen vastgesteld. In België was er in februari 2020, 22 dagen regen tegenover 16,3 dagen (normalen jaren 1981 tot 2010), viel er 107.7 mm neerslag in vergelijking met de normalen 63.1 mm, de wind in februari bedroeg 5.7m/s in vergelijking met 3.8m/s (meteo België, 2020); (Peilin & Wen Sheng, 2020).

Klimatologisch gezien introduceert covid-19 koude en vocht (damp) in het lichaam. De koude en damp beschadigt de yang[5] in het menselijk lichaam en treedt de longen[6] en de milt[7] binnen (Peilin & Wen Sheng, 2020).

Toen virussen nog lang niet gekend waren, werd in de TCM alles wat viraal was geplaatst als windkoude (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Inzichten uit de TCM

De patiënten hadden een dik, vettig tongbeslag[8] (Peiling, 2020).

De koorts was aan de lage kant en zat tussen 37°C en 38,5°C wat het hoogst gemeten was. De meeste patiënten vertoonden een droge hoest, droge keel en keelpijn. Vermoeidheid en een verminderde eetlust kwam in sommige gevallen voor als ook een gespannen borstkas, misselijkheid en diarree (Peiling, 2020).

In een volgend stadium zien we hoge koorts (tot 39°C), kortademigheid, piepende ademhaling, lage saturatie, op de CT-scan ziet men exsudatie op de longen (Peiling, 2020).

Het lijkt erop dat koude en damp de long en milt binnentreedt. De behandelingsprincipes zullen dus zijn: verwarm de yang, verdrijf de koude, los de damp op, versterk de miltqi[9] en versterk de longqi. Van uit westers medische kant wordt er ook opgemerkt dat covid-19 niet houdt van warmte, maar wel van koude (Peilin & Wen Sheng, 2020), (Peiling, 2020).

Patroon differentiatie

Chinese geneeswijze is in de eerste plaats een preventie geneeswijze, terwijl de westerse geneeskunde eerder gericht is om een bestaand probleem op te lossen. Uit onderzoek bleek dat mensen met een betere weerstand een betere uitkom hadden, dit wordt ook gezien in het griepseizoen met bijvoorbeeld influenza (McMahon, 2020).

Hoe sterker de qi is en hoe meer alles in balans is, des te moeilijker is het voor factoren van buitenaf om ons lichaam uit balans te halen en dus ziek te maken (McMahon, 2020).

Uit de symptomen en het klimatologische kunnen we afleiden dat covid-19 een exces[10] is die voortkomt uit een factor die van buiten ons lichaam komt en die ons lichaam zal binnendringen, met name: damp en windkoude. Deze komt het lichaam binnen via de longen. Door een verzwakte longqi en miltqi kunnen we ziek worden van de covid-19 (McMahon, 2020); (Peilin & Wen Sheng, 2020); (Peiling, 2020).

Deficiëntie van de longqi

Typische symptomen van een longqi deficiëntie zijn: lichte kortademigheid, hoesten, zwakke stem, spontaan zweten tijdens de dag. De tong is bleek met soms een transversale cracks in de longzone van de tong en de pols[11] is leeg, vooral in de rechter voorpositie (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Bij een invasie van de windkoude zoals corona zal de longqi worden aangetast, de longqi is echter zeer gevoelig voor aanvallen van windhitte en windkoude. Deze tasten meteen de longqi aan. Ook kan levensstijl aan de oorzaak liggen van het ontstaan van longqi deficiëntie, dit wordt hieronder besproken (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

De longqi zorgt dat de energie naar beneden kan dalen. Bij deze syndroomdifferentiatie is de longqi niet in staat deze functie naar behoren uit te voeren. De qi blijft staan, waardoor er een droge hoest ontstaat (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Wanneer er gekeken wordt naar de vijfelementenleer[12] dan is aarde[13] de moeder[14] van het metaal[15]. Wanneer de moeder dus de aarde in dit geval verzwakt is of deficiënt is, kan zij haar kind niet voeden, waardoor het ook deficiënt wordt. Dus bij een miltqi deficiëntie (dit wordt hieronder verder besproken) kan de milt de longen niet meer voeden en kan er longqi deficiëntie ontstaan (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Wanneer de longqi reeds sterk is, is er minder kans dat er door windkoude longqi deficiëntie gaat optreden. Het is dus van belang dat in de preventie voor corona de longqi versterkt wordt, alsook bij de patiënten die corona opgelopen hebben of er mee in contact kwamen.

De behandelingsprincipes zullen zijn: versterk de longqi en verwarm de yang (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

LU9 Taiyuan: versterkt de longqi en kan ook gebruikt worden bij damp. Het punt is gelegen op het polsgewricht.

LU7 Lieque: versterkt de longqi en stimuleert dat dalende functie van de longqi. Is een zeer dankbaar punt bij longqi deficiëntie veroorzaakt door windkoud gezien het ook de wind verdrijft. Dit punt bevindt zich op de radiale zijde van de arm op een andere halve cun[16] van de polsplooi.

BL13 Feishu: het backshupunt van de longen zal de longqi versterken, maar ook extern pathologische factoren (zoals wind) terug naar buiten verdrijven. Dit punt bevindt zich op een anderhalve cun van de onderste rand van de derde thoracale wervel.

ST36 Zusanli: Versterken de maagqi en miltqi (de twee fu van het aarde element), het lost damp op en versterkt de qi in het lichaam.

(Deadman, Al-Khafaji, & Baker, A manual of acupuncture, 2009); (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015)

Voeding om de longqi te doen versterken is voeding met een warme[17] tot hete[18] natuur[19] en een scherpe[20] smaak[21]. Een voorbeeld lijst van deze voedingsmiddelen zit in de bijlage (Chin See Chong, 2018); (Chinese Nutritional Strategies, 2019); (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Droefheid en verdriet tast de longqi aan en geeft na verloop van de tijd longqi deficiëntie. In de Huang Di Nei Jing[22] staat: “Als er iemand verdrietig is, verdwijnt de qi.” Het ervaren van verdriet behoort tot het leven, het zorgt ook voor het ontwikkelen van begrip en wijsheid. Wat de longqi het meest beschadigd, is overmatig verdriet of verdriet van zeer lange duur. Nadat het de longqi beschadigd heeft, gaat het andere systemen in ons lichaam ook beschadigen in ons lichaam (Deadman, 2016), (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Bij mensen die veel aan bureau werken en weinig bewegen heeft de longqi het moeilijker om zijn functie uit te voeren en geraakt deze daardoor uitgeput. Bij mensen met een zittend beroep is het belangrijk dat je regelmatig eens opstaat om te wandelen. Echter is een staand beroep ook niet interessant; het continu rechtstaan heeft ook storingen op andere gebieden[1]. Wanneer iemand acht uur werkt, is het belangrijk dat hij/zij vier uur staat en vier uur zit, dit zorgt voor een perfecte balans. Ideaal is wanneer men een half uur per dag beweging neemt zoals wandelen of fietsen, maar dit op een ontspannende manier. Let hierbij ook op de omgeving en adem rustig diep in en uit. Het rustig in- en uitademen van frisse buitenlucht versterkt ook de longqi (Deadman, 2016), (Deschepper, 2020) (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

De longqi is ook voor de kracht van de stem, iemand met goede longqi heeft een krachtige stem. Dit verklaart waarom er bij een longqi deficiëntie een zwakke stem optreedt. Wanneer tijdens het leven de stem te vaak moet gebruikt worden, bijvoorbeeld bij leerkrachten zal de longqi na verloop van de tijd gaan dalen (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

Deficiëntie van de miltqi

Symptomen zijn: verminderde eetlust, licht abdominale pijn na het eten, vermoeidheid, lusteloosheid, verlangen om neer te liggen, bleke huidtint, vermoeide ledematen, losse stoelgang. De tong is bleek en de pols is leeg (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

De milt heeft een belangrijke functie binnen de spijsvertering daarom is voeding zeer essentieel, hierover meer onder de voeding (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015).

De miltqi is zeer gevoelig aan damp. Zoals hierboven aangegeven was het zeer vochtig en dampig weer in Wuhan, ook bij ons in België was er meer neerslag dan anders in februari 2020, terwijl België altijd al een dampig klimaat heeft (Maciocia, The foundations of Chinese Medicine, 2015), (meteo België, 2020).

Doordat voedingsgewoontes en klimatologische oorzaken beide aan de oorzaak liggen van een miltqi deficiënt is het vanzelfsprekend dat miltqi deficiëntie de meest voorkomende patroondifferentiatie is (voornamelijk in de westerse wereld). Verder ligt miltqi deficiëntie aan de basis van vele aandoeningen en disbalansen in heel het humaan